Verplichte AOV voor zzp'ers (BAZ): wat weten we?

Is de AOV al verplicht?

Nee. Er is nog geen verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers. Er ligt wel een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer: de Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen, afgekort BAZ. De Tweede en Eerste Kamer moeten er nog over stemmen, en de ingangsdatum is nog niet bekend.

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering, kortweg AOV, is een verzekering die je een inkomen geeft als je door ziekte of een ongeval langere tijd niet kunt werken. Werknemers zijn daarvoor via hun werkgever verzekerd. Zelfstandigen regelen het nu zelf, en volgens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is ongeveer driekwart van de zelfstandigen niet verzekerd. Dat wil het kabinet veranderen.

Waar het voorstel nu staat

Het kabinet diende het wetsvoorstel eind maart 2026 in bij de Tweede Kamer. De commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid bracht op 29 mei 2026 haar verslag uit met vragen aan de minister. De Kamer wacht nog op de antwoorden van het kabinet (de nota naar aanleiding van het verslag).

Een plenair debat en een stemming in de Tweede Kamer hebben dus nog niet plaatsgevonden. Daarna is de Eerste Kamer aan de beurt.

De Raad van State oordeelde in december 2025 dat het voorstel "niet of nauwelijks uitvoerbaar" is zolang de problemen bij de uitvoering van de WIA niet zijn opgelost, en adviseerde het voorstel nader te overwegen. Het kabinet heeft het voorstel toch ingediend, maar schrijft zelf dat de wet pas ingaat als de achterstanden bij de beoordelingen van UWV vrijwel zijn weggewerkt.

Wat er in het voorstel staat

Dit zijn de hoofdlijnen zoals ze nu in het wetsvoorstel staan.

• Voor wie: zelfstandigen die voor de inkomstenbelasting winst uit onderneming hebben. Zij zijn automatisch verzekerd. Wie een bv heeft (dga), meewerkt in het bedrijf van een partner of bijverdient zonder onderneming (resultaat uit overige werkzaamheden), valt er niet onder.
• Premie: een percentage van de winst dat UWV jaarlijks vaststelt. Het kabinet rekent in de toelichting met ongeveer 5,4%, en dan is de premie maximaal ongeveer 171 euro bruto per maand. Dat maximum is gebaseerd op het minimumloon van 2025 en stijgt mee met het minimumloon. De premie is aftrekbaar in de inkomstenbelasting als uitgave voor inkomensvoorzieningen.
• Uitkering: 70% van je winst, tot maximaal het wettelijk minimumloon. De uitkering loopt door tot je AOW-leeftijd zolang je arbeidsongeschikt bent.
• Wachttijd: 2 jaar (104 weken). Pas als je 2 jaar ziek bent, begint de uitkering. De eerste 2 jaar vang je zelf op, bijvoorbeeld met spaargeld, een eigen verzekering of een schenkkring.
• Eigen verzekering in plaats van de basisverzekering: heb je een private AOV die aan de minimale eisen voldoet, met een dekking en premie die minimaal gelijk zijn aan de publieke verzekering, dan kun je ervoor kiezen die te houden en niet mee te betalen aan de publieke verzekering. Die keuze (de opt-out) moet je zelf maken; je verzekeraar meldt hem bij UWV. De opt-out gaat in beginsel in per 1 januari.

De exacte voorwaarden voor zo'n eigen verzekering en de precieze berekening van de uitkering staan in de wettekst en de toelichting.

Wanneer gaat het in?

Dat is de grootste onzekerheid. De wet zelf zegt alleen dat de ingangsdatum later bij koninklijk besluit wordt bepaald. In de toelichting bij het voorstel staat dat de uitvoering "tussen 2027 en 2029" kan starten, afhankelijk van wat de uitvoerders aankunnen.

De Raad van State wees erop dat de Belastingdienst de premie pas vanaf 2030 kan heffen, en volgens de KVK verwacht de minister inmiddels dat ondernemers tot 2030 nog geen verplichte verzekering hebben. Een concrete datum is er niet. Wat wel al vaststaat voor volgend jaar, lees je in wat verandert er in 2027.

Let op: de BAZ is nog geen wet. Bedragen, percentages en de wachttijd kunnen veranderen voordat de Tweede en Eerste Kamer erover hebben gestemd.

Wat je nu kunt doen

Een verplichting is er nog niet, maar het risico wel. Val je uit zonder verzekering, dan heb je als zelfstandige geen inkomen. Drie dingen om nu over na te denken:

• Bekijk of je al een AOV hebt en wat die dekt. Een bestaande verzekering kan straks mogelijk tellen als alternatief voor de basisverzekering, als die aan de eisen voldoet. Voor verzekeringen die al lopen voordat de wet ingaat, komt er overgangsrecht met soepelere eisen.
• Reken de premie mee in je tarief. Hoe je dat doet, lees je in zzp-uurtarief berekenen.
• Overweeg een alternatief voor de eerste 2 jaar, zoals een buffer of een schenkkring. Ook met de BAZ blijft die periode voor eigen rekening.

Wat voor jou het beste past, hangt af van je inkomen, gezondheid en gezinssituatie. Een onafhankelijk adviseur kan dat met je doorrekenen. Bij detachering val je onder de werknemersverzekeringen; zie van zzp'er naar detachering.

Voor een opdracht bij een gemeente, provincie of het Rijk vraagt niemand nu om een AOV. Wat wel bijna altijd vereist is: een beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en een KVK-inschrijving. Een opdrachtgever die inhuurt via een bureau, mag van dat bureau verwachten dat die stukken worden gecontroleerd.