Van zzp naar detachering of loondienst: wat verandert er?

Het korte antwoord

Stap je over van zzp naar loondienst via detachering, dan word je werknemer van een bureau dat je uitleent aan een opdrachtgever. Je ruilt een uurtarief en ondernemersvrijheid in voor een vast salaris, loon bij ziekte, pensioen, betaald verlof en verzekeringen die het bureau regelt.

Je bruto-uurloon ligt lager dan je tarief, maar je hoeft zelf niets meer te reserveren. En de vraag of je opdracht de toets van de Belastingdienst doorstaat, vervalt: je bent gewoon in dienst.

Waarom het nu actueel is

Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer of een zzp'er niet eigenlijk werknemer is. Bij de overheid weegt vooral mee of je een vaste plek in de organisatie hebt, met een leidinggevende, een werkplek en vaste werktijden. Daarom vullen gemeenten, provincies en het Rijk zulke functies steeds vaker alleen nog in via detachering.

Lees meer over wat schijnzelfstandigheid is, over de handhaving op de Wet DBA en over de vraag mag ik als zzp'er nog voor de overheid werken?

Zekerheid: loon bij ziekte en een opzegtermijn

Dit is de grootste verandering. Als zzp'er heb je geen inkomen als er geen opdracht is of als je ziek bent. Als gedetacheerde heb je een arbeidsovereenkomst: het bureau betaalt je loon door bij ziekte, je bouwt vakantiedagen op en je hebt een opzegtermijn.

Heb je een contract dat langer loopt dan de opdracht, dan blijft het bestaan als de opdracht stopt en zoekt het bureau een vervolg. Lees meer in werken als gedetacheerde.

Netto-inkomen: vergelijk niet tarief met uurloon

Je zzp-tarief en je bruto-uurloon als gedetacheerde zijn niet te vergelijken. In je tarief zitten je eigen reserveringen voor vakantie, ziekte, pensioen, verzekeringen, leegloop en administratie. Wat er in je huidige tarief zit, reken je na met zzp-uurtarief berekenen.

Bij detachering betaalt het bureau die kosten en krijg je een salaris volgens de cao van de opdrachtgever, plus het individueel keuzebudget (IKB) en vergoedingen die collega's in dienst ook krijgen. Dat is je recht op gelijkwaardige beloning uit artikel 8 van de Waadi; lees wat inlenersbeloning is.

Fiscaal verandert er ook iets. Als zzp'er had je mogelijk recht op de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Als werknemer vervallen die, maar betaal je ook geen premies en verzekeringen meer uit eigen zak.

Of je er netto op vooruit- of achteruitgaat, hangt af van je tarief, je uren, je verzekeringen en hoeveel je nu opzij zet. Reken het door met je boekhouder of laat een bureau het voorrekenen.

Hypotheek en lenen

Bij een hypotheekaanvraag rekenen geldverstrekkers voor zzp'ers meestal met het gemiddelde inkomen van de afgelopen 3 jaar. Bij een dienstverband telt je huidige salaris, bij een vast contract of met een werkgeversverklaring met intentie. Voor wie net is gestart of een wisselend inkomen had, kan detachering de leencapaciteit daardoor verhogen. Laat het doorrekenen voordat je overstapt.

Vrijheid: minder, maar niet weg

Als zzp'er bepaal je zelf welke opdrachten je aanneemt, hoeveel je werkt en wanneer je stopt. Als gedetacheerde spreek je uren en een opdracht af en volg je de werktijden en gedragsregels van de opdrachtgever.

Je kunt nog steeds aangeven wat voor werk, welke organisatie en hoeveel uren je wilt, maar je werkt binnen een arbeidsovereenkomst. Bij detachering werk je meestal voor één opdrachtgever tegelijk.

Verzekeringen en pensioen regelt het bureau

Als zzp'er regel je zelf een beroepsaansprakelijkheidsverzekering, een arbeidsongeschiktheidsverzekering en je pensioen. Bij detachering vervalt dat grotendeels:

• Aansprakelijkheid: het bureau is als werkgever aansprakelijk voor schade die je onbedoeld veroorzaakt tijdens je werk; veel bureaus verzekeren dat collectief.
• Arbeidsongeschiktheid: je valt onder de werknemersverzekeringen (WW en WIA) en het bureau betaalt loon door bij ziekte. Hoe het zit met de verplichte aov voor zzp'ers, lees je in een apart artikel.
• Pensioen: bureaus in de branche zijn meestal aangesloten bij pensioenfonds StiPP. Sinds 1 januari 2026 is dat één regeling met een premie van 23,4% over je pensioengevende loon, waarvan jij 7,5% betaalt en het bureau de rest. Sommige bureaus hebben een eigen, gelijkwaardige regeling.

Je lopende zzp-verzekeringen kun je meestal opzeggen of tijdelijk stilzetten; vraag je verzekeraar naar de voorwaarden.

Hoe de overstap gaat

• Kennismaking: je bespreekt met het bureau wat voor werk je zoekt, bij welk type organisatie, hoeveel uur en wat je salarisindicatie is.
• Opdracht en inschaling: het bureau legt een opdracht voor, inclusief schaal, trede, IKB en vakantiedagen bij die opdrachtgever.
• Contract: je tekent een arbeidsovereenkomst met het bureau en een opdrachtbevestiging voor de specifieke opdracht.
• Administratie: je regelt de afronding van je onderneming: laatste facturen, btw-aangifte, verzekeringen en eventueel uitschrijving bij de KVK. Je kunt je bedrijf ook aanhouden, bijvoorbeeld voor werk naast je dienstverband.
• Start: vaak is een VOG nodig en leg je bij de opdrachtgever een integriteits- en geheimhoudingsverklaring af.

Let op: werk je nu al als zzp'er bij een overheidsorganisatie in een functie die eigenlijk een dienstverband is, dan lost een overstap naar detachering het risico voor de toekomst op, maar niet met terugwerkende kracht. Bespreek dat met de opdrachtgever.

Terug naar zzp kan ook

Een overstap is niet voor altijd. Verandert je situatie, bijvoorbeeld omdat je een afgebakende opdracht krijgt met een eigen resultaat en meerdere opdrachtgevers, dan kan zzp opnieuw passen. Lees wat detachering is en hoe het verschilt van zzp. Hoe je zulke opdrachten vindt, staat in hoe vind je als zzp'er opdrachten bij de overheid?