Mag ik als zzp'er nog voor de overheid werken?

Het korte antwoord

Ja, je mag als zzp'er nog voor de overheid werken. De Wet DBA verbiedt zzp-inhuur niet, ook niet sinds de Belastingdienst op 1 januari 2025 weer controleert of een zzp'er niet eigenlijk werknemer is; lees meer in handhaving op de Wet DBA.

Wat wel geldt: de opdracht moet in de praktijk zelfstandig werk zijn. Werk je feitelijk als een werknemer, dan is er sprake van schijnzelfstandigheid en lopen jij en de opdrachtgever risico.

Veel overheidsorganisaties zijn sinds 2025 voorzichtiger. Sommige huren alleen nog zzp'ers in voor opdrachten die duidelijk zelfstandig werk zijn, en zetten ander werk om naar detachering. Dat is geen verbod, maar beleid om risico te beperken. Er is dus geen "zzp-verbod bij de overheid", ook al voelt het beleid van sommige organisaties zo.

Waarop een opdracht wordt beoordeeld

De Belastingdienst kijkt niet naar je contract, maar naar hoe je in de praktijk werkt. Daarvoor gebruikt zij de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad:

• de aard en duur van het werk
• wie bepaalt hoe en wanneer je werkt
• of je ingebed bent in de organisatie
• of je je kunt laten vervangen
• hoe je beloning is geregeld en hoe hoog die is
• of je commercieel risico loopt
• of je je als ondernemer gedraagt

Geen van die punten is op zichzelf beslissend; het gaat om het totaalbeeld. Lees de uitleg per punt in de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest. Een eerste indicatie krijg je met de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid; de uitkomst is niet bindend.

Sinds het Uber-arrest van 21 februari 2025 is bovendien duidelijk dat jouw ondernemerschap buiten de opdracht volwaardig meetelt: meerdere opdrachtgevers, acquisitie, eigen investeringen en een eigen fiscale positie. Dat maakt jouw eigen situatie belangrijker dan alleen de functie.

Wanneer een opdracht wel als zzp past

Een opdracht past bij zzp als je werk doet dat afgebakend is en een duidelijk resultaat heeft, en als je daarbij zelf bepaalt hoe je het aanpakt. Voorbeelden uit de overheid:

• Een projectleider die een implementatie of een verhuizing van een systeem oplevert, met een begin en een eind.
• Een adviseur die een beleidsnota, een onderzoek of een second opinion levert.
• Een interim-manager die een afdeling door een reorganisatie leidt, met een eigen mandaat en een afgesproken opdracht.
• Een specialist die kennis brengt die de organisatie zelf niet in huis heeft, zoals een aanbestedingsjurist of een data-architect voor één traject.

Daarnaast telt mee: je hebt meerdere opdrachtgevers, je doet acquisitie, je hebt een eigen aansprakelijkheidsverzekering en je tarief ligt duidelijk boven het loon van een vergelijkbare werknemer.

Wanneer een opdracht niet als zzp past

Een opdracht past niet bij zzp als je feitelijk een functie in de organisatie vervult. Signalen daarvoor:

• Je vult een vacature of een vertrokken collega in, op een plek uit het functiehuis.
• Een leidinggevende bepaalt wat je doet, keurt je werk goed en spreekt je aan op je uren.
• Je draait mee in roosters, teamoverleg en de werkverdeling van de afdeling.
• Je werkt al jaren voor dezelfde opdrachtgever, zonder duidelijk eindresultaat.
• Je mag je niet laten vervangen.
• Je hebt geen andere opdrachtgevers en doet geen acquisitie.

Hoe meer van deze signalen, hoe groter de kans dat de Belastingdienst de opdracht als dienstverband ziet. Wat dat betekent lees je in boete en naheffing bij schijnzelfstandigheid.

Let op: vanaf 31 december 2026 geldt een wettelijk vermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een uurtarief op of onder een grensbedrag; in de wet staat 36 euro, bij de start naar verwachting ongeveer 38 euro. Voor de meeste professionals bij de overheid ligt het tarief daar ruim boven, maar het laat zien welke kant de wetgever op wil. Lees meer in rechtsvermoeden bij een laag uurtarief en zo bereken je je minimale uurtarief.

Wat je zelf kunt doen

Kijk kritisch naar iedere nieuwe opdracht voordat je begint:

• Vraag om een opdrachtomschrijving met een resultaat en een looptijd, niet alleen een functietitel.
• Spreek af dat je zelf bepaalt hoe je werkt.
• Spreek af dat je je mag laten vervangen.
• Houd meerdere opdrachtgevers aan.
• Leg je ondernemerschap vast: website, KVK, verzekeringen, acquisitie.

En wees eerlijk tegen jezelf: lijkt de opdracht in de praktijk op een baan, dan is het een baan. Hoe je aan passende opdrachten komt, lees je in hoe vind je als zzp'er opdrachten bij de overheid?

Detachering als alternatief

Past een opdracht niet bij zzp, dan hoef je die niet te laten lopen. Bij detachering doe je hetzelfde werk, maar kom je in loondienst bij een detacheerder. Die is jouw werkgever, betaalt de loonheffingen en draagt het risico. De overheidsorganisatie is dan alleen inlener.

Voor veel professionals is dat een prima tussenvorm: je blijft wisselende opdrachten doen bij verschillende organisaties, maar met een salaris, pensioenopbouw en doorbetaling bij ziekte. Je verliest wel de fiscale voordelen van het ondernemerschap en de volledige vrijheid over tarief en uren. Wat de overstap concreet betekent voor je inkomen, zekerheid en verzekeringen lees je in van zzp'er naar detachering. Lees ook meer over detachering.