Wat is de Wtta en voor wie geldt de toelatingsplicht?

Wat de Wtta regelt

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) bepaalt dat een bedrijf alleen personeel mag uitlenen als het daarvoor een toelating heeft. Die toelating vervangt het huidige stelsel, waarin het SNA-keurmerk vrijwillig is. Organisaties die personeel inlenen, zoals gemeenten, mogen straks alleen nog zaken doen met toegelaten uitleners.

De wet is op 11 november 2025 aangenomen door de Eerste Kamer, nadat de Tweede Kamer op 15 april 2025 al had ingestemd. Het doel: werknemers beter beschermen, vooral arbeidsmigranten, en malafide bureaus van de markt weren. De uitvoering ligt bij een nieuwe organisatie, de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU).

Voor wie geldt de toelatingsplicht? Ook voor detacheerders en payrollbedrijven

De toelatingsplicht geldt voor iedere uitlener: een bedrijf dat tegen vergoeding werknemers ter beschikking stelt aan een ander, die over het werk de leiding en het toezicht heeft. In de wet heet dat terbeschikkingstelling.

Dat zijn niet alleen uitzendbureaus. Ook detacheringsbureaus, payrollbedrijven en organisaties die af en toe iemand uitlenen vallen eronder. Lees wat detachering is en hoe het verschilt van uitzenden en payroll.

Enkele situaties vallen buiten de plicht:

• Het uitlenen van collega's binnen hetzelfde bedrijf of concern.
• De bemiddeling van zzp'ers. Een zzp'er is geen werknemer, dus het koppelen van een zelfstandige aan een opdrachtgever is geen terbeschikkingstelling. Werkt een zzp'er in de praktijk wel onder leiding en toezicht van de opdrachtgever, dan kan de wet toch gelden. Een zzp'er met een eigen bv die werknemers in dienst heeft en uitleent, valt wél onder de plicht.
• Uitleners die een ontheffing van de NAU hebben gekregen, bijvoorbeeld omdat uitlenen maar een klein deel van hun activiteiten is.

Bij twijfel helpt de beslisboom van de NAU op toelatinguitleenmarkt.nl. Voor een gemeente betekent dit: ieder detacheringsbureau en uitzendbureau waar je mee werkt, moet straks toegelaten zijn. Lees in Wtta voor inleners wat je als opdrachtgever zelf moet controleren.

Wat wordt getoetst

Een uitlener wordt alleen toegelaten als het bedrijf aan drie eisen voldoet:

• Een inspectierapport of SNA-keurmerk. Een aangewezen inspectie-instelling controleert of de uitlener het normenkader naleeft: loonheffingen (de belasting en premies die een werkgever op het loon inhoudt) en btw correct afdragen, het wettelijk minimumloon en de juiste beloning betalen, identiteit vaststellen, en een administratie die klopt.
• Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Voor een bv is dat een VOG voor de rechtspersoon, voor een eenmanszaak daarnaast een VOG op naam van de ondernemer. De VOG mag niet ouder zijn dan 3 maanden.
• Een waarborgsom van 100.000 euro. Startende uitleners betalen eerst 50.000 euro en vullen dat na 6 maanden aan. De uitlener krijgt het bedrag terug na 4 jaar onafgebroken toelating waarin de waarborgsom niet is aangesproken.

Het normenkader bouwt voort op de SNA-norm (NEN 4400-1), aangevuld met eisen aan arbeidsvoorwaarden, doorbetaling bij geen werk, gelijke kansen en veiligheid. Wie op 30 juni 2027 een geldig SNA-keurmerk heeft met de module "ter beschikking stellen van arbeidskrachten", kan eenmalig toelating aanvragen zonder apart inspectierapport.

Geen waarborgsom hoeft een uitlener te betalen die op 31 december 2026 al 4 jaar onafgebroken bij de KVK ingeschreven staat met uitlenen als bedrijfsactiviteit, in die jaren echt personeel heeft uitgeleend en een schone verklaring betalingsgedrag van de Belastingdienst heeft van hooguit 3 maanden oud.

Na de toelating blijft de uitlener periodiek onder controle van een inspectie-instelling. Wie niet meer voldoet, kan worden geschorst of de toelating verliezen.

De planning: 2026, 2027 en 2028

De invoering loopt in stappen. De startdatum is vastgelegd (Staatsblad 2026, 159): het stelsel start op 1 januari 2027 en het uitleen- en inleenverbod gaat een jaar later in.

• 1 november tot en met 31 december 2026: uitleners die nu al personeel uitlenen, melden zich bij de NAU aan voor de overgangsregeling. Wie zich op tijd aanmeldt én in mei of juni 2027 de toelating aanvraagt, mag in 2028 blijven uitlenen zolang de NAU nog niet over de aanvraag heeft beslist.
• 1 januari 2027: de Wtta treedt in werking. Het overgangsjaar begint.
• 1 mei tot en met 30 juni 2027: uitleners dienen de toelatingsaanvraag in bij de NAU.
• 1 juli 2027: het openbare register gaat open. Inleners kunnen daarin zien of een uitlener is toegelaten, een ontheffing heeft of onder de overgangsregeling valt.
• 1 januari 2028: de Nederlandse Arbeidsinspectie gaat handhaven. Uitlenen zonder toelating is dan verboden, en inlenen bij een niet-toegelaten uitlener ook.

Alle data voor 2027 op een rij staan in wat verandert er in 2027.

Let op: in 2027 wordt nog niet gehandhaafd, maar het register is er vanaf 1 juli 2027 wel. Een gemeente die in 2027 een contract sluit dat doorloopt in 2028, doet er goed aan de toelating al bij het sluiten van het contract te regelen.

Van vrijwillig keurmerk naar wettelijke plicht

Tot nu toe kon een opdrachtgever zelf kiezen om het SNA-keurmerk te eisen. Veel overheden deden dat al in hun inkoopvoorwaarden. Met de Wtta wordt die keuze een wettelijke plicht, en de controle verschuift van de inkoper naar de overheid: de NAU beslist over de toelating, de Arbeidsinspectie controleert en beboet.

Het Waadi-register bij de KVK gaat per 1 januari 2028 op in het Wtta-register van de NAU. Voor inleners geldt vanaf 1 januari 2027 al een administratieplicht: leg uiterlijk op de dag dat de inhuur begint vast welke werknemer je van welke uitlener inleent.

Het SNA-keurmerk verdwijnt niet. Het blijft een privaat keurmerk, en het is in 2027 de snelste route naar een toelating. Lees meer in NEN 4400-1 en SNA-keurmerk.