Wtta voor inleners: wat een gemeente moet controleren

Wat je als inlener moet doen

Vanaf 1 januari 2028 mag je alleen nog personeel inlenen van een uitlener die in het register van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) staat: met een toelating, met een ontheffing of onder de overgangsregeling. Controleer dat vóór elke inhuur en tijdens de samenwerking, en bewaar het bewijs. Hieronder lees je hoe.

Een inlener is een organisatie die werknemers van een ander bedrijf inleent en zelf de leiding en het toezicht over hun werk heeft. Voor een gemeente, provincie of waterschap gaat het om ieder uitzendbureau, detacheringsbureau of payrollbedrijf dat mensen in de organisatie laat werken. Wat de wet precies regelt, lees je in Wat is de Wtta.

Het openbare register

De NAU opent op 1 juli 2027 een openbaar register. Daarin zie je per uitlener een van drie statussen:

• Toegelaten: de uitlener voldoet aan de eisen en heeft een toelating.
• Ontheffing: de uitlener hoeft geen toelating te hebben, bijvoorbeeld omdat uitlenen maar een klein deel van de activiteiten is.
• Overgangsregeling: de uitlener heeft zich op tijd aangemeld en de toelating aangevraagd, maar de NAU heeft nog niet beslist. Deze uitlener mag voorlopig blijven uitlenen.

Alle drie de statussen zijn goed genoeg om mee te werken. Staat een uitlener er niet in, of is de toelating geschorst of ingetrokken, dan mag je vanaf 2028 niet (meer) bij die partij inlenen. Het register vervangt per 1 januari 2028 het Waadi-register bij de KVK; de huidige Waadi-check op de KVK-site verdwijnt dan.

Het register komt op toelatinguitleenmarkt.nl. Je kunt je daar aanmelden voor meldingen, zodat je bericht krijgt als de toelatingsstatus van een uitlener verandert. Tot het register er is, controleer je het SNA-keurmerk op normeringarbeid.nl.

2027 is een overgangsjaar: voorbereiden en al vastleggen

De wet treedt op 1 januari 2027 in werking, maar 2027 is een overgangsjaar. Uitleners die nu al personeel uitlenen, melden zich tussen 1 november en 31 december 2026 aan voor de overgangsregeling en dienen tussen 1 mei en 30 juni 2027 de toelatingsaanvraag in. Wie beide stappen op tijd zet, mag vanaf 2028 blijven uitlenen tot de NAU beslist.

Voor een inlener betekent dit: in 2027 word je nog niet beboet voor inlenen bij een niet-toegelaten uitlener, maar contracten die doorlopen in 2028 moeten dan wel met een toegelaten uitlener zijn gesloten. Vraag je huidige bureaus daarom nu al of ze zich hebben aangemeld, en neem het in nieuwe contracten op.

Eén plicht geldt wel al vanaf 1 januari 2027 (Staatsblad 2026, 159): leg per inhuur vast welke werknemer je van welke uitlener inleent, uiterlijk op de dag dat de inhuur begint.

Wat je vastlegt

De NAU heeft een checklist voor inleners gepubliceerd. De kern daarvan:

• Breng in kaart van welke uitleners je personeel inleent, ook via onderaannemers en doorleners.
• Controleer vóór de start van iedere inhuur het register, en bewaar het bewijs van die controle in het dossier van de uitlener.
• Leg vóór de start vast welke werknemer je van welke uitlener inleent, ook bij doorlenen.
• Geef de arbeidsvoorwaarden die bij de functie horen door aan de uitlener.
• Neem in het contract op dat de uitlener de hele looptijd toegelaten moet blijven, en wat er gebeurt als de toelating vervalt.
• Controleer tijdens de samenwerking periodiek of de uitlener nog toegelaten is.
• Wijs intern iemand aan die de toelatingscontroles doet, en leg een vaste werkwijze vast.

Dit sluit aan op wat een goed inhuurdossier al bevat. Lees meer in de complete checklist voor het inhuurdossier.

Wat er gebeurt als je het niet doet

Vanaf 1 januari 2028 controleert de Nederlandse Arbeidsinspectie of inleners zich aan de regels houden. Leen je dan personeel in van een bureau dat niet in het register staat, dan kun je als inlener een bestuurlijke boete krijgen. Ook de uitlener zelf wordt beboet.

Volgens de memorie van toelichting bij de Wtta is die boete maximaal 90.000 euro per overtreding; de precieze bedragen worden nog in beleidsregels vastgelegd. Bij herhaling kan de Arbeidsinspectie, na een waarschuwing, de onderneming tijdelijk stilleggen.

Verliest een uitlener de toelating tijdens een lopende opdracht, dan moet je het inlenen stoppen. Leg vast welke stappen je hebt gezet. Een uitlener die onder de overgangsregeling valt en geen toelating krijgt, moet direct stoppen met uitlenen.

Let op: de Wtta staat los van de inlenersaansprakelijkheid voor belastingen. Een toegelaten uitlener die de loonheffingen niet betaalt, kan nog steeds tot een aansprakelijkstelling van de inlener leiden. Hoe je dat risico beperkt, en wat er per 1 januari 2027 verandert, lees je in inlenersaansprakelijkheid.

Wat dit betekent voor zzp-inhuur

Huur je een zzp'er rechtstreeks in, of via een bemiddelaar, dan is er geen uitlener en geldt de toelatingsplicht niet. De Wtta gaat over werknemers. Werkt een zzp'er feitelijk onder leiding en toezicht als een werknemer, dan loop je een ander risico: dat van de Wet DBA. Toets dat vooraf, zoals beschreven in handhaving Wet DBA en in de checklist: een zzp-opdracht vooraf toetsen in 10 vragen.